Aylık 50 Euro ile bir aile geçindirmek mümkün müdür? Avrupa'nın en fakir ülkesi Moldova'da yoksul kesime ait ortalama bir ailenin aylık kazancı sadece 50 Euro. Bu sebeptendir ki çoğu Moldovalı çalışmak için ülkesini terk etmiş durumda. Biz Moldova'yı ülkemize çalışmaya gelen kadınlarıyla tanıyoruz. Peki ya bilmediklerimiz? İşte bu yazıda Moldova nasıl bir ülke, vize istiyor mu, yaşam koşulları nasıl, hakkında yapılan yorumlar neler, şarabı, parası, dini ve benzeri konulara ilişkin bilgiler vereceğim. Eğer siz de Moldova'da yaşam hakkında bilgi edinmek istiyorsanız, bu yazımdan yararlanabilirsiniz.

Moldova bayrağı Romanya bayrağı birbirlerine aşırı derecede benzemektedir.

Moldova bayrağı Romanya bayrağına aşırı derecede benzemektedir.

Yaklaşık 50 bin Moldovalı ülkemizde çalışara geride bıraktıkları aileleri için para yollamaktadır. Hemen yanı başımızda olmalarına rağmen çoğu insana sorduğunuzda haritada yerini bile gösteremeyecekleri Moldova, zaman zaman Romanya ile karıştırılmaktadır. Karıştıranlar haksızda değiller. Zira Romanya ve Moldova bayrakları birbirine aşırı derecede benzemektedir.

Renk itibarı ile aynıdırlar. İkisinde de mavi, sarı ve kırmızı olmak üzere üç şerit bulunurken Moldova bayrağının tam ortasında ülke arması bulunmaktadır. Bu arma Avrupa bizonu olarak adlandırılan soyu tükenmiş bir yabani bizondur. Artık Romence konuşan neredeyse aynı bayrağa sahip ve birbirlerine komşu olan bu iki ülkeyi karıştırmayacağımıza göre, Moldova'da hakkında bilgiler vermeye başlayabilirim demektir.

Denize erişimi olmayan Moldova'da halk Pripyat ve Dinyester gibi nehirlerde yüzülmektedir.

Denize erişimi olmayan Moldova'da nehirlerde yüzülmektedir.

Moldova, Doğu Avrupa'da denize kıyısı olmayan bir ülkedir. Doğusunda Romanya, kuzey batısında ve güneyinde Ukrayna ile çevrilidir. Ülke tam Karadeniz kıyısında küçük bir limana sahip olacakken Ukrayna, Podilski Tovtry Ulusal Parkındaki bölgeyi alarak Moldova'nın Karadeniz'e en yakın ve tek erişimini kesmiştir.

Denize erişimi kesilen Moldovalı gençler yüzmek için çareyi ülkenin doğa sınırları içerisinde olan Pripyat ve Dinyester nehirlerinde bulmuşlardır. Moldova'da da diğer eski Sovyet Cumhuriyetlerinde olduğu gibi bağımsızlığın ardından ayrılıkçı bölgeler ortaya çıkmıştır. Kişi ve merkezi yönetimi Transdinyester ve Gagavuzya sorunlarıyla karşı karşıya kalmıştır. Ülkenin doğusunda bulunan bu ırmak, Ukrayna sınırı arasında kalan bölgede yaşayan ve büyük çoğunluğu Slav ırkı olan Transdinyesterlerin nüfusları yaklaşık 500 bindir.

Moldova'nın resmi dilinin Rusça yerine Romance olmasından rahatsız olup 1992'de kendi özerkliklerini ilan edip ekonomik bağımsızlıklarını istemişlerdir. Yaklaşık 20 yıldır Transdinyester Cumhuriyeti adı altında kendi hükümetlerine, ordularına, polislerine, para birimlerine ve araç kayıtlarına sahipler.

Bayraklarında çekik ve orak olan bu topluluk sosyalist bir yönetim anlayışını benimsediklerini ve eski Sovyet yönetimini istediklerini sıkça dile getirmiştir. Birlemiş Milletler tarafından henüz tanınmamaktadırlar.

Transdinyester Cumhuriyeti adı altında kendi hükümetlerine, ordularına, polislerine, para birimlerine ve araç kayıtlarına sahipler.

Transdinyesterliler ve Gagavuzlar, Moldova içindeki ayrılıkçılardır.

Transdinyesterlilerin nüfuslarının üçte birinin Rus olmasıyla Ruslardan yana olmaları ve sınırlarını Rusların koruması tabi ki tesadüf değildir. Kökenleri Oğuz Türklerine dayanmaları ile Moldova'da uzakta kuzenlerimiz olan Gagavuz Türkleri ise diğer bir başka ayrılıkçılardandır. Hristiyan Ortodoks olmaları ve Türk kökenleri ile Moldovalılardan kültür açısından farklıdır. Kendi dilleri olan Gagavuzcayı konuşmaktadırlar.

Yüzde ellinin üzerinde Gagavuz nüfusu ile dört farklı bölgeye ayrılmışlardır. Eğer Moldova, Avrupa birliğine girmeye çalışırsa Rusya'dan yana olacaklarına dair tehditler savursalar da aslında Gagavuzya ve Moldova'nın arasında politik hiçbir problem bulunmamaktadır.

Gagavuzca sorununda 1994 yılında bölgeye sağlanan özerklik statüsü ile mesafe alınmışsa da Rusya'nın tutumunun bölgedeki bağımsızlık yanlısı eğilimi güçlendirdiği gözlemlenmektedir. Gagavuzya ve Transdinyester özerk bölgelerini de katarsak Moldova'nın nüfusu 3.5 milyondur. Katmazsak 3 milyonun altına düşmektedir. 1992 yılından beri ekonomik anlamda sürekli düşüşteler. Transdinyesterlileri saymazsak ülkenin dörtte üçü kendini aslen Moldova'lı olarak tanımlayanlardandır. Yüzde yedisi Romanyalılardan oluşmaktadır. Yüzde 6.6 ile fark edilebilir bir Ukraynalı azınlık vardır ve yaklaşık yüzde dörtlük kısım ise Gagavuzlardır.

32 bölgeye ayrılan Moldova'da sadece bir tane uluslararası havalimanı vardır.

Moldova'da sadece bir tane uluslararası havalimanı vardır.

32 bölgeye ayrılan ülkenin en büyük şehri 670 binlik bir nüfusla başkent Kişinev'dir. Ülkede sadece bir tane uluslararası havalimanı vardır. Buraya İstanbul'dan 1.5 saatlik bir uçuşla pasaportsuz olarak seyahat etmek mümkündür. Türkler sadece nüfus kimlikleriyle giderek Moldova'da 3 ay boyunca kalma iznine sahiptir.

Avrupa'da en az turist çeken ülke olan Moldova, Türk erkekleri tarafından oldukça sık ziyaret edilmektedir. Dünyanın en güzel kadınlarına sahip olduğuna inanılan Moldova'yı yılda ortalama 100 bin Türk erkeği tercih etmektedir. Ayrıca kumar oynamak için gelen Rus ve Türklerin sayısı da hayli fazladır.

Kişinev'e gelen bir Türk gezgini anılarını blogunda şöyle yazmaktadır: "Türk iş adamları Kişinev'de Moldova isminde bir alışveriş merkezi açmışlar ve Türk hava yolları ülkenin en büyük firmasıymış gibi şehirde her yerde THY'nin reklamı vardı."

Mart 2019 itibarı ile 1 Türk Lirası 3.30 LEYİ yani Moldova parası etmektedir.

Mart 2019 itibarı ile 1 Türk Lirası 3.30 LEYİ etmektedir.

Sovyetlerin yıkılmasının ardından 1991'de bağımsızlığını ilan eden Moldova günümüzde ekonomik anlamda kişi başına düşen gayri safi yurt içi hasıla bakımından Avrupa'daki en fakir ülkedir. Özel sektördeki minimum aylık maaş 2019 itibarı ile 260 LEYİ yani 151 dolardır. Nüfusunun 125'i yoksulluk sınırlarının altındadır.

Ülkede doktorundan sınır görevlisine, polisinden dolmuşçusuna kadar herkes yolunu rüşvetle bulmaktadır.

Bir gezgin internet blogunda şöyle anlatmıştır: "Rüşvet süreci havalimanında başar. Pasaport kontrolünden sonra sıra bagaj kontrolüne gelir ve eğer Moldova vatandaşı değilseniz görevlilerden birisi sizi nazikçe bir odaya davet eder. İçeri girer girmez, bahşiş bahşiş der. Bagajınızda sorun çıkaracağını bildiğiniz için birkaç doları toka edip ayrılırsınız. Şehir merkezinde dolaşırken sizin yabancı olduğunuzu fark eden polisler gelir pasaport sorar. Hiçbir sorun olmamasına rağmen rüşvetini isteyebilir ve onu da alamazsa iki tek sigara ister."

Ekonomik sebeplerden dolayı hızla ülke dışına göç veren Moldova'nın para birimi, Moldova LEYİ'idir. Mart 2019 itibarı ile 1 TL 3.30 LEYİ etmektedir.

Ülkede kullanılan elektrik sudan ucuzdur. Sebebi Moldova'da su kullanımının oldukça pahalı ücretlendirilmesidir.

Su pahalı olduğundan halkın bir kısmı haftada bir duş almaktadır.

Ülke içinde pek çok sektörde kazanç çok kısıtlı olduğundan her ailede mutlaka dış ülkelerde çalışan 1 veya 2 birey vardır. Takdir etmek lazım ki aile bağları da pek güçlü değildir. Tahıl ürünlerinin ağırlıkta olarak üretildiği ülkede, üretilemeyen enerji sıkıntısı ise Ukrayna ve Rusya'dan ithal edilerek karşılanmaya çalışılmıştır. Ülkede kullanılan elektrik sudan ucuzdur. Sebebi Moldova'da su kullanımının oldukça pahalı ücretlendirilmesidir.

Öyle ki halkın bir kısmı ancak haftadan haftaya duş alabilmektedir. Bu nedenle ülkede bitlenmek başta olmak üzere çeşitli sağlık sorunları, etraflıca boy göstermiştir. Kırsal bölgedeki evlerin çoğundan ve hatta şehirdeki bazı evlerde bile şarap mahzenleri vardır. Hali hazırda yüzden fazla şarap üreticisiyle ülke dünyanın en çok şarap ihraç eden on ikinci ülkesi konumundadır.

Yaklaşık 5 bin yıldır devam eden bu şarap üretimi, ülkenin popüler bir simgesidir. 200 kilometre uzunluğundaki Milestii Mici adındaki dünyanın en büyük şarap mahzeni buradadır.

Türk yatırımcılar tarafından sürekli olarak Moldovo'da yeni inşaatlar başlatılmaktadır.

Türk yatırımcılar, Moldovo'da sürekli olarak yeni inşaatlar başlatmaktadır.

Yönetim ise genellikle istikrarsızdır. Ülke 2009 yılından sonra tam 3 yıl boyunca bir türlü başkan seçememiş ve seçimler kilitlenmiştir. Ta ki 2012 yılında kıdemli bir yargıç başkanlığa getirilinceye dek. Bazı Moldovalı uzmanlarsa güçlü liderlerin sahneye çıkmamasını ülkenin karşılaştığı sorunların nedeni olarak kabul etmektedir. Tam anlamıyla her bakımdan arada kalmış bir ülkedir.

Başkent Kişinev yakın tarihte hem Ruslar hem Almanlar tarafından talan edilmiş ve her defasında yeniden inşa edilmiştir. Kişine'de inşaat sektörü çok fazla gelişmiş olmasa da şehir adeta bir şantiyeyi andırmaktadır. Türkiyeli yatırımcılar tarafından sürekli olarak inşaatlar başlatılmaktadır. Fakat ilginçtir ki bu evleri satın alanların büyük bir kısmı yine Türklerdir.

Moldova'nın Avrupa birliğine girecek olması ihtimalinden dolayı çoğu Avrupa birliği ülkesi olmayan ülkelerin vatandaşları, vatandaşlık alabilmek için Moldovalı kızlarla evlenmektedirler. Evlilik Moldovalı kadınlarında daha rahat yaşamak ve göç etmek için başvurduğu bir yöntemdir. Hatta bir Moldovalı bir kadın Türk sevgilisi için 10 metrelik bir reklam panosu bile yaptırmıştır. Kişinev'in en işlek caddelerinden biri olan Skulenka caddesine Moldovalı Luida adındaki bir bayan sevdiği Türk sevgilisi için bu panoya Romence ve Türkçe hoş geldiniz aşkım ve Luda kurban olsun sana sözlerini yazdırmıştır.